พ่อแม่ออกจากโรงพยาบาลแล้ว ต้องเตรียมอะไรบ้าง

ช่วงเวลาที่ยากที่สุดของหลายครอบครัวไม่ใช่ตอนอยู่โรงพยาบาล แต่เป็นวันที่หมอบอกว่า “กลับบ้านได้แล้ว” เพราะการดูแลทั้งหมดย้ายมาอยู่ที่เรา ทั้งที่ยังไม่มีใครสอนว่าต้องทำอย่างไร

ก่อนออกจากโรงพยาบาล ถามทีมแพทย์ให้ครบ

• ยาแต่ละตัวกินอย่างไร ตัวไหนห้ามหยุดเอง ขอใบสรุปยาและเวลาให้ชัดเจน

• แผลดูแลอย่างไร ต้องทำแผลบ่อยแค่ไหน สัญญาณติดเชื้อที่ต้องรีบกลับมาพบแพทย์คืออะไร

• ถ้าให้อาหารทางสายยาง — สูตรอะไร ครั้งละเท่าไหร่ วันละกี่มื้อ ล้างสายอย่างไร ท่านอนขณะให้อาหารต้องยกหัวเตียงกี่องศา

• ต้องดูดเสมหะไหม บ่อยแค่ไหน และต้องใช้เครื่องแบบใด

• นัดครั้งถัดไปเมื่อไหร่ แผนกไหน และต้องเตรียมอะไรไปบ้าง

• อาการแบบไหนที่ต้องพากลับโรงพยาบาลทันที ขอเป็นข้อ ๆ และจดไว้ติดตู้เย็น

อุปกรณ์ที่มักต้องเตรียมที่บ้าน

3 เรื่องที่ครอบครัวมักประเมินต่ำไป

1. การพลิกตัวทุก 2 ชั่วโมง คือตลอด 24 ชั่วโมง

รวมกลางดึกด้วย แผลกดทับเกิดได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงในผู้ที่ขยับเองไม่ได้ และเมื่อเกิดแล้วรักษายากและใช้เวลานาน

2. คนดูแลหลักจะเหนื่อยสะสม

การอดนอนต่อเนื่องหลายสัปดาห์ส่งผลต่อสุขภาพและความสัมพันธ์ในครอบครัวจริง ๆ ไม่ใช่เรื่องของความรักไม่พอ

3. การฟื้นฟูต้องทำสม่ำเสมอจึงได้ผล

กายภาพบำบัดที่ทำเป็นครั้งคราวให้ผลต่างจากการทำทุกวันอย่างมีแบบแผน โดยเฉพาะช่วงหลังออกจากโรงพยาบาลใหม่ ๆ ซึ่งเป็นช่วงที่ร่างกายตอบสนองได้ดีที่สุด

ถ้าเป็นผู้ป่วยหลังผ่าตัด ต้องดูต่างจากนี้อย่างไร

ผู้ป่วยที่เพิ่งผ่าตัดใหญ่มีข้อควรระวังเฉพาะที่ต่างจากผู้สูงอายุทั่วไป ควรถามแพทย์เจ้าของไข้ให้ชัดก่อนออกจากโรงพยาบาลทุกครั้ง

หลังผ่าตัดหัวใจ เช่น ผ่าตัดบายพาส

• มีแผลกลางอก และมักมีแผลที่ขาจากการนำเส้นเลือดมาใช้ ต้องดูแลแผลทั้งสองจุด

• แพทย์มักห้ามใช้แขนยันตัวลุก ห้ามยกของหนัก ในช่วงที่กระดูกอกยังไม่ติดดี ต้องมีคนช่วยพยุงลุก-นั่งทุกครั้ง

• ยาหลังผ่าตัดหัวใจต้องกินตรงเวลาเคร่งครัด ขาดไม่ได้

• ต้องฟื้นฟูโดยค่อย ๆ เพิ่มการเดินทีละน้อยตามที่แพทย์กำหนด

• สัญญาณที่ต้องรีบพบแพทย์ เช่น มีไข้ แผลบวมแดงมีหนอง เหนื่อยผิดปกติ ขาบวม หรือน้ำหนักขึ้นเร็วผิดปกติ

หลังโรคหลอดเลือดสมอง (สโตรก)

• มักกลืนลำบาก เสี่ยงสำลักอาหารลงปอด บางรายต้องให้อาหารทางสายยางช่วงแรก

• ข้างที่อ่อนแรงต้องจัดท่าและทำกายภาพสม่ำเสมอ ไม่งั้นข้อติดและกล้ามเนื้อลีบ

• ช่วง 3–6 เดือนแรกคือช่วงที่ฟื้นฟูได้ผลดีที่สุด ยิ่งเริ่มเร็วยิ่งดี

หลังผ่าตัดกระดูกสะโพกหรือเปลี่ยนข้อ

• มักยังลงน้ำหนักไม่ได้เต็มที่ ต้องใช้อุปกรณ์ช่วยเดินและมีคนประคอง

• มีท่าที่แพทย์ห้าม เช่น ห้ามไขว่ห้าง ห้ามงอสะโพกเกินกำหนด ต้องจัดหมอนและที่นอนให้เหมาะ

• เสี่ยงล้มซ้ำสูงมาก บ้านที่มีพื้นลื่นหรือห้องน้ำไม่มีราวจับเป็นอันตราย

ข้อสำคัญ

ข้อมูลข้างต้นเป็นแนวทางทั่วไปเพื่อให้ครอบครัวเตรียมตัว ไม่ใช่คำสั่งการรักษา แผนการดูแลจริงต้องยึดตามที่แพทย์เจ้าของไข้กำหนดเสมอ

เอกสารที่ควรขอจากโรงพยาบาลก่อนกลับ

• ใบสรุปการรักษา หรือใบส่งตัว ถ้าจะไปรักษาต่อที่อื่น

• รายการยาที่ต้องกินต่อ พร้อมยาที่โรงพยาบาลจ่ายมา

• ใบนัดพบแพทย์ครั้งถัดไป

• คำแนะนำการดูแลแผลและข้อห้ามเฉพาะราย

• เบอร์ติดต่อหอผู้ป่วย กรณีมีอาการผิดปกติหลังกลับบ้าน

ถ้าผู้ป่วยยังอยู่ในโรงพยาบาล และอีกไม่กี่วันหมอให้กลับ

เรามีบริการ รับผู้ป่วยส่งต่อจากโรงพยาบาล ไปรับถึงตึกผู้ป่วยด้วยรถของศูนย์ พร้อมตารางระยะทางจากโรงพยาบาลใหญ่ในกรุงเทพและนนทบุรี

ถ้าดูแลเองไม่ไหว — ไม่ใช่เรื่องผิด

หลายครอบครัวรู้สึกผิดที่คิดถึงทางเลือกนี้ แต่การให้ท่านอยู่ในที่ที่มีคนดูแลตลอดเวลา มีพยาบาลประเมินอาการ และมีกายภาพบำบัดทุกวัน มักทำให้ท่านฟื้นตัวได้ดีกว่าการอยู่บ้านที่ไม่มีใครอยู่ด้วยทั้งวัน

ศูนย์ดูแลที่รับผู้ป่วยพักฟื้นจะช่วยดูแลต่อเนื่องจากโรงพยาบาล ทั้งการให้อาหารทางสายยาง การดูดเสมหะ การทำแผล การพลิกตัวป้องกันแผลกดทับ และการพาไปพบแพทย์ตามนัด

ข้อแนะนำ: ถ้ายังลังเล ลองให้ท่านมาอยู่ระยะสั้นก่อนสักช่วง แล้วดูว่าอาการดีขึ้นไหม ครอบครัวจะตัดสินใจได้จากสิ่งที่เห็นจริง ไม่ใช่จากการเดา

บ้าน ณิณ แคร์ รับดูแลผู้ป่วยพักฟื้นหลังออกจากโรงพยาบาล มีพยาบาลและเจ้าหน้าที่ดูแล 24 ชั่วโมง นักกายภาพบำบัดวิชาชีพประจำศูนย์ ส่งรายงานสุขภาพให้ญาติทุกวัน และมีรถรับผู้ป่วยเข้าศูนย์ให้ฟรี

บทความอื่นที่อาจเป็นประโยชน์

  - [ค่าใช้จ่ายดูแลผู้ป่วยติดเตียงต่อเดือน เท่าไหร่ (อัปเดต 2569)](/articles/bedridden-care-cost/)

  - [เลือกศูนย์ดูแลผู้สูงอายุอย่างไร — 10 คำถามที่ควรถามก่อนตัดสินใจ](/articles/how-to-choose-nursing-home/)

  - [ควรให้พ่อแม่ทดลองอยู่ศูนย์ก่อนไหม — ข้อดีและสิ่งที่ควรสังเกต](/articles/trial-stay-before-deciding/)

  - [ย้ายผู้ป่วยติดเตียงอย่างไรให้ปลอดภัย](/articles/moving-bedridden-patient/)